Ondernemers zijn van nature oplossingsgericht, en dat is ook hoe ze zijn begonnen: ze zagen iets wat beter kon en ze gingen het beter maken. Die instelling werkt, maar naarmate je meer succes hebt, ga je ook steeds meer denken dat je overal invloed op hebt.
De bijwerking van succes
Ik merk het bij mezelf, en ik zie het bij andere ondernemers om me heen. Je bouwt een succesvol bedrijf, je netwerk groeit, mensen luisteren naar je, en op een gegeven moment begin je je te mengen in dingen die ver buiten je bedrijf liggen. Politieke standpunten, problemen in het onderwijs, goede doelen, het openbaar vervoer, noem maar op. Je hebt overal een mening over en je hebt het gevoel dat je er ook echt iets aan kunt veranderen, want dat is tenslotte wat je als ondernemer doet: problemen oplossen.
Maar dat gevoel klopt niet altijd. En hoe verder je groeit, hoe groter de kans dat je jezelf voor de gek houdt over hoeveel invloed je eigenlijk hebt.
Een tijdje geleden stond ik in de file en merkte ik dat ik me begon op te winden over hoe slecht het verkeer geregeld was. Meer rijstroken, andere verkeerslichten, betere infrastructuur, binnen een paar minuten had ik allerlei oplossingen bedacht. Tot ik me realiseerde dat geen van die gedachten ervoor zou zorgen dat ik sneller thuis was. Ik kon me er druk om maken, maar mijn invloed op dat moment was precies nul.
Dat is een simpel voorbeeld, maar het patroon is hetzelfde als bij grotere dingen: de ergernissen worden groter, ambities worden breder, en het gevoel van invloed groeit mee, terwijl de werkelijkheid dat lang niet altijd rechtvaardigt.
Grootheidswaanzin als bijwerking
Een interessante theorie die vaak hand in hand gaat met ondernemerschap is de circle of influence. Het idee is dat er dingen zijn waar je invloed op hebt en dingen waar je dat niet op verschuift de cirkel in je hoofd vaak mee met je succes.
Je netwerk wordt groter, je bereik ook, mensen vragen om je mening, en ergens begint het te voelen alsof bijna alles binnen jouw invloedssfeer valt. Dat is precies het moment waarop het een risico wordt, want hoe groot je ook bent, er zijn altijd dingen waar je niets aan kunt veranderen. Als je dat uit het oog verliest, stop je energie in zaken die toch niet bewegen. En dat vreet aan je, ook al heb je het gevoel dat je nuttig bezig bent.
Wat ik bij mezelf merk is dat ik me daar regelmatig op moet corrigeren. De neiging om me te bemoeien met dingen buiten mijn directe invloedssfeer verdwijnt niet vanzelf. Die groeit juist mee met het bedrijf.
Het A4'tje
Bij Billink hebben we bijna drie miljoen gebruikers, wat betekent dat er soms dingen misgaan en dat mensen dat laten weten. Een tijdje geleden vond iemand mijn e-mailadres en stuurde me een uitgebreid bericht, een A4 vol met screenshots en klachten over de klantenservice. Ik las het en dacht: hij heeft ergens gelijk, want soms gaan er gewoon dingen mis.
Vroeger had ik zelf contact opgenomen, het gesprek aangegaan en de zaak rechtgezet, maar nu vroeg ik me af of dit eigenlijk wel mijn rol is. Ik heb het doorgestuurd, gevraagd om terugkoppeling en losgelaten. Het signaal was serieus en dat heb ik serieus genomen, maar het uitzoeken hoeft niet per se door mij.
Voor mijn hoofd is dat verschil groot, want vroeger bleef zoiets hangen en zag ik het als iets wat ik zelf moest fixen, terwijl ik het nu meer zie als informatie die bij de juiste mensen terechtkomt. Soms moet je genoegen nemen met het feit dat jij niet de geschikte persoon bent om een probleem op te lossen, en dat is oké.
Houd je cirkel klein
Wat ik er uiteindelijk van denk is dit: een van de bijwerkingen van succes is dat je invloedssfeer groter wordt, en dat klopt ook. Maar het gevaar is dat je op een gegeven moment gaat denken dat alles daarbinnen valt, en dat klopt simpelweg niet,
Hoe groter je bedrijf wordt, hoe belangrijker het wordt om niet meer problemen op te lossen, maar de juiste. Gefocuste energie op de dingen waar je daadwerkelijk iets aan kunt veranderen levert meer op dan verspreide betrokkenheid bij alles wat je aandacht trekt.
Houd je cirkel klein. Niet als beperking, maar als bewuste keuze.