Toen ik begon met ondernemen heb ik mezelf eigenlijk nooit afgevraagd welke functie ik precies ging innemen. Maar hoe langer ik onderneem en met ondernemers samenwerk, hoe meer ik me realiseer dat ondernemer zijn niet iets is dat je kunt uitdrukken in 1 specifieke rol. Als ondernemer draag je vaak meerdere petten, en die verschillen per moment. De ene dag ben je uitvoerder. De volgende dag manager. Dan weer bestuurder. Of investeerder. Soms allemaal op één dag, en dat maakt het soms ingewikkeld.
Van alles een beetje, of alles door elkaar?
Recentelijk pakte ik een project op waar ik als investeerder voor werd gevraagd. In die gesprekken ben ik formeel investeerder, maar ik merkte aan mezelf dat ik moeite had om niet in mijn rol als ondernemer te vallen. Ik begon oplossingen te bedenken en zat al snel inhoudelijk in het product, terwijl je je daar als investeerder niet mee bezig houdt. Elke pet die je opzet, heeft een andere verantwoordelijkheid. En als je ze door elkaar begint te dragen, ontstaat er verwarring voor jezelf, maar ook voor de mensen waarmee je werkt.
De belangrijkste petten op een rij
- De uitvoerder
In het begin doe je alles zelf. Je schrijft je eerste offertes, beantwoordt de e-mails, plant de afspraken, belt potentiële klanten. Je bent simpelweg werknemer in je eigen bedrijf. En ook al voelt dat niet altijd zo, het is een rol die aandacht verdient: doe je het werk goed? Ben je scherp? Of ben je jezelf aan het bezighouden met ‘druk zijn’? - De manager
Na een tijdje komen er mensen bij. Collega’s, medewerkers, freelancers. En ineens ben je leidinggevende. Je moet gaan ondersteunen in plaats van alles zelf doen. Mensen ruimte geven én richting, feedback geven zonder te betuttelen. En als het goed is, zorg je ervoor dat iedereen zijn werk beter kan doen zonder dat jij alles overneemt. - De bestuurder
Dit is een rol die vaak onderschat wordt. Als bestuurder draag je de eindverantwoordelijkheid. Je kijkt naar financiën, governance, compliance, aansprakelijkheid. Het is een rol die vraagt om afstand, overzicht, en soms ook het nemen van moeilijke besluiten. Niet makkelijk, maar wel essentieel. - De investeerder
Als je in andere bedrijven investeert (zelf of vanuit je holding), komt er nog een rol bij. Je hebt geen directe invloed op de uitvoering, maar je hebt wél een belang. Dat vraagt iets totaal anders: vertrouwen geven, ruimte laten en terughoudend zijn. Niet je ondernemers pet opzetten en zelf gaan meedenken of sleutelen aan het team. Ook al wil je dat soms heel graag.
Welke pet draag ik vandaag
Die verwarring tussen rollen gebeurt sneller dan je denkt. Laatst zat ik bij een startup waar ik in had geïnvesteerd. Het liep even stroef, dus ik schoof aan voor een gesprek. Nog voor ik het doorhad zat ik alweer in de oplossing, dacht ik mee over het product, bemoeide ik me met het team. Als ondernemer wil je dingen fixen, maar als investeerder moet je juist terughoudend zijn.
Je aanwezigheid weegt zwaarder dan je denkt. De ondernemer kijkt naar jou op, of voelt zich verantwoordelijk. Als je te veel ruimte inneemt, kun je onbedoeld de overhand nemen. Dan wordt het jouw project, terwijl het dat niet hoort te zijn. En voordat je het weet zit je in een rol waar je eigenlijk geen recht op hebt.
Ik heb mezelf daarom aangeleerd: voordat ik ergens binnenstap, stel ik mezelf één simpele vraag: welke pet draag ik vandaag? Ben ik hier als investeerder, als ondernemer, als bestuurder, of als adviseur? Ben ik onderdeel van het project of juist de buitenstaander?
Alleen al die bewustwording maakt een wereld van verschil. Het voorkomt dat je met verkeerde verwachtingen een gesprek ingaat en helpt anderen om helderheid te krijgen over jouw rol.
De voordelen van vele petten
De rolverwarring als ondernemer is lastig, maar niet alleen maar negatief. Als ondernemer heb je nou eenmaal een brede blik. Je kunt schakelen tussen strategie en operatie. Je ziet meer kanten van een probleem. Dat maakt je vaak een goede sparringpartner, mits je jezelf even parkeert als het niet jouw beurt is.
In die zin is het net als kamvormigheid: als ondernemer weet je van veel dingen een beetje, en dat maakt je creatief. Maar die creativiteit komt pas tot zijn recht als je ook weet wanneer je even je mond moet houden.
Tot slot
Ondernemen is geen rol. Het is een volledige collectie aan rollen. En juist het schakelen daartussen maakt het uitdagend én waardevol. Maar als je niet bewust stilstaat bij welke rol je vandaag inneemt, raak je verstrikt in jezelf, of erger: in andermans werk.