Weer zo’n leiderschapscursus
In de corporate wereld vliegen de leiderschaps- en management cursussen je om de oren. Allemaal bedoeld om uit te vogelen wat voor type manager je bent en hoe je jezelf kunt verbeteren. Ik krijg daar eerlijk gezegd de kriebels van. Maar het idee erachter klopt wel: af en toe stilstaan bij hoe je je rol als manager oppakt, en of dat eigenlijk wel de goede manier is, is geen overbodige luxe.
Bij Billink zijn we daar op een gegeven moment eens goed naar gaan kijken. En sindsdien valt het ons meteen op wanneer we ergens een gebrekkige leiderschapsstijl voorbij zien komen. We hebben er zelfs namen voor: meeuwenmanagement en pauwenmanagement. Twee bestaande termen die precies laten zien wat je niet moet doen.
De meeuw
Meeuwenmanagement gaat over leiders die je zelden ziet, maar die op het moment dat er iets misgaat ineens komen aanvliegen om kritiek te leveren. Ze schijten bij wijze van spreke de hele kamer onder en vertrekken weer, zonder ook maar iets aan een oplossing te hebben bijgedragen. Wat achterblijft is een team dat afgebrand is en mag opruimen.
Het komt vaak voort uit ondernemers die wel zien wat er fout gaat, maar er zelf weinig aan doen om het beter te maken. Kritiek leveren voelt makkelijker dan meedenken. Het verraderlijke is dat de meeuw best gelijk kan hebben. Misschien ziet hij precies waar het misgaat. Alleen zit zijn werk er voor zijn gevoel dan al op, terwijl het voor het team nog moet beginnen.
De pauw
De pauw is het spiegelbeeld, en gaat vaak hand in hand met meeuwenmanagement. Waar de meeuw komt aanvliegen bij een tegenslag, komt de pauw juist tevoorschijn bij succes. Op het moment dat er iets goeds gebeurt, wordt hij het middelpunt van de ruimte, spreidt hij zijn veren, en strijkt hij met alle eer. En zodra hij die binnen heeft, klapt hij zijn veren weer in en verlaat hij de ruimte. Als oprichter mag je best trots zijn op wat je bedrijf bereikt. De vraag is alleen: als jij over dat succes vertelt, krijgt degene die het voor elkaar heeft gekregen dan ook een naam?
Met mijn compagnon Niels de Peuter kan ik er inmiddels om lachen als we ergens een pauw of een meeuw voorbij zien komen. En soms krijgen we het ook gewoon nog terug van ons eigen directieteam, dat het bij ons als ondernemers herkent. Even iemand een meeuw noemen is een luchtige manier om elkaar met de neus op de feiten te drukken zonder dat er een zwaar gesprek voor nodig is.
De les van de meeuw en de pauw
Waar het uiteindelijk om draait is dit: als ondernemer en manager moet je je ervan bewust blijven dat successen nooit alleen van jou zijn, en dat fouten niet iets zijn dat je bij anderen kunt neerleggen. Hard werk mag beloond worden en waardering hoort daarbij. En als er een keer iets misgaat, dan mag je daar best kritisch op zijn, zolang je ook meedenkt over hoe het de volgende keer beter kan.
Dat is precies het lastige als je als ondernemer gewend bent om alles zelf te doen. Toen ik veel zelf deed, wist ik na het benoemen van een probleem ook wat mijn volgende stap was: ik moest ermee aan de slag. In een team kan ik precies hetzelfde zeggen en vervolgens doorlopen naar mijn volgende afspraak. Voor mij is dat een kleine aanpassing, maar voor de mensen die blijven zitten is het een groot verschil.
De reflex is om zelf de eer te pakken en fouten bij anderen te leggen, gewoon omdat je het altijd alleen hebt gerund. Maar goed leiderschap begint op het moment dat je die reflex kunt loslaten. Daarom vind ik het eigenlijk wel prettig als iemand me af en toe een meeuw noemt. Dan kan ik nog even blijven zitten.