Als ondernemer mag je soms best een beetje trots zijn op wat je hebt bereikt. Je bent in het diepe gesprongen, je hebt vanaf de grond iets opgebouwd en nu run je een bedrijf waar je elke dag je uiterste best voor doet. Maar als je op je zeldzame vrije dinsdagavond op de bank door LinkedIn aan het scrollen bent, is dat gevoel van trots ver te zoeken.
Waarom heb jij niet die prijs gewonnen voor Ondernemer van het Jaar? Waarom is jouw bedrijf niet voor miljoenen verkocht? De rest van de avond spendeer je met een onbehaaglijk gevoel. Ben je misschien jaloers?
Voor veel mensen is jaloezie een gevoel waar liever niet over gesproken wordt, maar het kan een enorme impact hebben op hoe je naar jezelf en je werk kijkt. Het feit dat andere ondernemers wel waardering krijgen voor hun harde werk en jij niet, maakt dat je kritisch naar jezelf gaat kijken, en vaak niet op een waardevolle manier.
Dat stukje waardering voor jezelf en je werk vervaagt en je vraagt je af: Waarom gebeurt dat niet bij mij? Wat doe ik fout dat zij goed doen? Ik werk heel hard, maar waarom wordt ik niet gezien? Waarom worden andere bedrijven wel gekozen?
De onvermijdelijkheid van jaloezie
Recent nodigde mijn oude universiteit in Wageningen ondernemers uit die zelf in Wageningen gestudeerd hadden. Ik merkte dat ik ervan uit was gegaan dat ik daar eigenlijk ook tussen zou horen. Toen dat niet zo bleek te zijn, deed dat meer met me dan ik had verwacht.
Ik voelde niet alleen jaloezie naar de ondernemers die wel waren uitgenodigd, maar ik vroeg me ook direct af waarom ik niet was uitgenodigd. Die mix van onzekerheid en jaloezie is lastig om mee te dealen. Toegeven dat je die gevoelens hebt is al een enorme stap, maar het bespreekbaar maken is een tweede. Iedereen heeft last van jaloezie, vanaf jonge leeftijd vergelijk je jezelf met anderen en voornamelijk met mensen die het beter hebben dan jij. Op de middelbare school wilde je erbij horen. Op de universiteit wilde je het hoogste cijfer. Maar er was altijd iemand die populairder was of hogere cijfers scoorde. Jaloezie hoort bij het leven, hoe vervelend ook.
Voor ondernemers gaat het echter nog een stapje verder. Je bedrijf is je leven, je inkomstenbron en voor veel mensen hun drijfveer. Een klant verliezen aan een concurrent is niet alleen jammer, maar het heeft ook impact op je winst en de groei van je bedrijf. Dat zorgt voor een dubbele laag aan jaloezie: een drang naar waardering voor jou als ondernemer én een stressfactor voor het mislopen van inkomsten.
Een positieve draai
Na verloop van tijd merkte ik dat de negatieve aspecten van jaloezie mij en mijn bedrijf niet verder helpen. Ik ben erop gaan letten waar die gevoelens van ongemak en jaloezie zich afspelen: wanneer een klant kiest voor een concurrent in plaats van mijn oplossing. Wanneer ik niet word uitgenodigd voor businessclubs of panels voor ondernemers. Op die momenten sta ik even stil bij wat ik precies voel. Want jaloezie is niet alleen een negatieve emotie. Er zit ook een stukje bewondering of respect in voor de andere partij. Zij hebben iets wat ik ook graag zou willen, en ik kan daar iets van leren.
Als je jaloezie omdraait naar respect, kun je zien wat andere ondernemers hebben gedaan om hun succes te bereiken en wat je zelf kunt doen om ook die waardering te krijgen. Vroeger was jaloezie vooral een grote frustratie, maar nu is het inspiratie geworden. Het lukt me nog steeds niet altijd om er een positieve draai aan te geven, maar het lukt me steeds beter om de emotie te herkennen en me niet te verliezen in negatieve bevestigingen.